Bugün size 20. Yüzyılın en zeki insanlarından birini tanıtacağım. Kendisi çok büyük bir deha fakat henüz yeteri kadar tanınmıyor. Belki bazılarınız tanıyorsunuzdur. Ben de bu yaz Nesin Matematik Köyü’nde öğrendim ismini ve matematik konusundaki kuvvetli sezgileri gerçekten beni çok etkilemişti. Uzatmadan tanıtmaya başlıyorum. Bu dehanın ismi Srinivasa Aiyangar Ramanujan.

İsminden de tahmin edeceğiniz üzere kendisi Hindistan’da doğmuş birisi. Ramanujan 1887
yılında dünyaya gelmiş. Kendisi çok üst düzey bir matematik eğitimi almamıştır ancak birçok dahinin zamanında bulduğu ispatları kendisi sezgilerine dayanarak bulabilmiş birisidir. Sanırım iyi bir matematikçi olmada matematiksel sezgilerin etkisi gerçekten hakkı
yenmeyecek kadar büyük. Ramanujan o zamanın en bilinen matematikçilerinden olan Hardy ve Littlewood’a çalışmalarıyla ilgili mektuplar yazar. Başlarda cevap alamaz ama sonrasında Hardy’den dönüt alabilir. Ramanujan’ın Hardy’e attığı mektuplarda yüzlerce teorem yer almaktadır. Hardy bazılarını çözdüğünü ancak bazılarının çözülemeyecek kadar zor olduğunu söyler ve Ramanujan’dan etkilenir. Onu İngiltere’ye çağırır. Ramanujan’ın ailesi çok dindar olduğu için başta dini sebeplerden gitmeye pek gönüllü olmazlar ancak sonunda gider ve orada Hardy ile beraber çalışırlar. Ancak dini, sosyo-kültürel çevresi gibi sebeplerden ötürü Ramanujan buralara alışamaz ve hastalanır. Hindistan’a geri dönmek zorunda kalan Ramanujan sadece 32 yaşındayken vefat eder.

Belki de ölmeseydi matematik şuan çok daha farklı boyutlarda olabilirdi. Ancak sadece 32 yıllık bir yaşamı olmasına rağmen Ramanujan bu kısa ömrüne pek çok eşitsizlik, teorem ve ispat sığdırır. Şimdi size Ramajuan’la ilgili duyduğumda çok ilgimi çeken bir anısından bahsedeceğim. Ramanujan hastaneye kaldırılır ve ”1729” sayısıyla ilgili ilginç bir olay yaşar. Bu numara Hardy’nin kendisini ziyarete gelirken bindiği taksinin numarasıdır ve Ramanujan taksinin numarasına bakıp, “Çok ilginç” der. Hardy, Ramanujan’ın neden söz ettiğini anlamaz ve nedenini sorar. Ramanujan, 1729’un iki farklı biçimde iki sayının küplerinin toplamı olan en küçük sayı olduğu söyler:


1729= 123+13=103+93
Bunu kanıtlamak için tam altı ay uğraşmıştır ve aynı ilişki henüz sayının dördüncü kuvveti için çözüme kavuşmuş değil. Gerçekten gördüğüm en efsanevi olaylardan birisi olabilir.
Ramanujan belli ki sayılarla kafayı bozacak seviyede ilgilenmekte, hastanede dahi bunları
düşünebilecek kadar matematiği sevmektedir. Ve son olarak size matematikteki en büyüleci
tablo olan Ramanujan’ın Sihirli Karelerinden bahsetmek istiyorum. Zaten bu kareler dahimizi en ünlü yapan buluşudur.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here