Dünya Savaşı öncesi Osmanlı Devleti ekonomik, sosyal ve siyasal açıdan iyice zayıflamıştı. Kapitülasyonlardan dolayı Avrupa’ya bağımlı hale gelmişti. Sanayi Devrimi’nden dolayı ekonomisi çökme noktasına gelmişti. Dış borçlarının faizini ödeyemez hale gelmiş ve borçların tahsili için Düyun-ı Umumiye İdaresi kurulmuştu. 1789 Fransız İhtilali’nin sonuçları Osmanlı’yı derinden etkilemişti. Osmanlı Devleti, milliyetçi ayaklanmalar sonucu parçalanmaya başlamıştı. İttihat ve Terakki Fırkası’nın etkisiyle mutlakiyetten meşrutiyete geçilmişti. Avrupalı devletlerin içişlerine karışmalarını engellemeye çalışıyorlardı.

13 Kasım 1918’de İstanbul’a gelen Mustafa Kemal, siyasi yollarla mücadele etmek, bir hükümet kurmak ve kurulacak hükümette bakan olabilmek için çalışmıştır. Baskı altındaki İstanbul’da amacına ulaşamayacağını anlayınca Anadolu’ya geçmek ve milli mücadeleyi başlatmak istemiştir.
   Kurtuluş çareleri olarak Aydınlar arasında Amerikan mandasına girmek, İngiliz mandasına girmek, bölgesel kurtuluş gerçekleştirmek ve milli iradeye dayalı, tam bağımsız yeni bir devlet kurmak gibi birçok görüş ileri sürülmüştü.

Kuvay-i Milliye’nin, Kurtuluş Savaşı’nın Hazırlık Dönemi’nde de, Kurtuluş Savaşı’nın en çetin günlerinde de büyük katkılar sağladığı görülmüştür. İlk Kuvay-i Milliye kıvılcımı yani ilk silahlı direnişi Güney Cephesi’nde, Dörtyol’da 19 Aralık 1918 yılında Fransızlara karşı başlamıştır. Bunun en önemli nedeni, Fransızların işgallerine Ermenileri de dahil etmeleridir.
İkinci büyük silahlı direniş hareketi yani örgütlü ilk Kuvay-i Milliye Hareketi, İzmir’in İşgali’nden sonra; Kuvay-i Milliye hareketini, milliyetçi ve yurtsever olan bazı subaylar halkı örgüttleyerek Ege Bölgesi’nde resmen başlatmışlardır. Batı Anadolu’daki Kuvay-i Milliye birlikleri düzenli ordu kuruluncaya kadar geçen sürede Yunan birliklerine karşı vur-kaç taktiği ile savaşmıştır. Güney Cephesi’nde yani Adana, Maraş, Urfa ve Antep illerinde Kurtuluş Savaşı’nı düzenli ve disiplinli Kuvay-i Milliye birlikleri yapmıştır. Ulukışla’da faaliyet gösteren Kuvay-i Milliye’de ilk kurulanlardan olup Fransızların Toroslar ardında ulaştığı bu en iç noktadan kısa sürede geri püskürtülmelerini sağlamışlardır. Çalışmalarını belgeleyen bir karar defteri, Mehmet Ali Eren’in çabalarıyla günümüze kadar ulaşmıştır.
I.Dünya Savaşı’nda Suriye’de görev yapan Mustafa Kemal, Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası İstanbul’a geldi. İstanbul’dan vatanın kurtuluşunu mümkün görmeyen Mustafa Kemal, Anadolu’ya geçmeye karar verdi. Samsun ve çevresinde Türkler ile Rumlar arasındaki çatışmaları önlemek isteyen İstanbul Hükümeti, Mustafa Kemal’i  9.Ordu Müfettişi olarak görevlendirdi. Mustafa Kemal, Doğu Anadolu’da sivil ve askeri kurumlara emretme yetkisini de alarak 16 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a hareket etti. Asıl amacı milli mücadeleyi başlatmak ve organize etmek olan Mustafa Kemal, arkadaşlarıyla birlikte 19 Mayıs 1919 tarihinde Samsun’a ayak bastı.Bu tarih, Kurtuluş Savaşı’nın başlangıç tarihi olarak kabul edilir.

 

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/Mustafa_Kemal%27in_Samsun%27a_çıkışı

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here