Hepimizin beklediği gün geldi çattı ve Dünyadan kalkan bir Insight uzay aracı ,5 Mayıs 2018’de, Türkiyeden 90 bine yakın kişinin ismini alıp fırlatıldı.Yazar Nazlıcan TALAN ve Öznur VURGUN olarak biz de en kısa zamanda bu yazıyı size ulaştıralım istedik ancak en baştan başlayalım diyoruz.İlk soru olarak,nedir bu InSight Mission?

 

Nasa,başlattığı etkinlik ile birçok milletten ismin Mars’a gitmesini sağladı.Görselde örnek bir bilet görmektesiniz.

Öncelikle belirtmeliyim ki bir SpaceX uçuşu kadar rağbet görmedi ve bizi de heyecanlandırmadı ancak bunun nedenini büyük ölçüde program sunucularına bağlayabiliriz, sanırım sabah saatleri olmasından dolayı kendileri de tam uyanamamış ve kendilerini hazır hissetmiyorlardı. Konuya geçecek olursak aslında bu görev ilk GEMS olarak yani Jeofiziksel İzleme İstasyonu olarak adlandırıldı ancak 2012’de gelen bir istek doğrultusunda adı Insight olarak değiştirildi. Yapımında birçok milletten insan bulunmakta ancak temel parçalarıyla birlikte en çok Amerikan, Fransız ve Alman çalışanlar bulunduruyor.

 

Atlas V’in Mars’a inmesi durumunda,oluşturacağı görüntü.

InSight güneş panellerinden güç alıyor ve tasarımı 2008 Phoenix Mars Lander’den miras alıyor. Atlas V roketi aynı zamanda MarCO A ve MarCO B olamak üzere iki tane CubeSat içeriyor ancak bu parçalar Mars’a ayrı şekilde ulaşacak. Bu MarCOların birçok görevi var. En önemli görevi ise derin uzayda iletişimi sağlamak. 2016 yılında MarCOların yapılma sebebi Insight’ın Mars’ın arka tarafına düşüyor olmasıydı. Bu yüzden inişi göremeyecektik. Bu sorunu MarCO, Mars’a inerken yukarıdan izleyip Dünya’ya iniş sahnesini göndererek çözecekti. Şanslıyız ki 2018 de bu sorun olmayacak. InSight Mars’ın görünen yüzüne inecek ve CubeSatlar üretildiği için yine de kullanılacak.

Daha öncede belirttiğimiz gibi 5 Mayıs 2018’de fırlatılan Atlas V ‘in 26 Kasım 2018 de Mars’ta ElysiumPlanitia’ya varması bekleniyor. 728 dünya günü görev yapacak araç, Mars’ın iç yapısına ait bilgiler toplayacak. Araç daha önceki gönderiler tekerlekli araç Rover değil bir Lander olacak ve Mars’ın yüzeyine indikten sonra borularıyla sondaj görevi görecek.

PEKİ NEDEN ERTELENDİ VE 2 YIL BEKLENDİ?

Atlas V roketinin temsili çizimi.

NASA, Mars’ın iç yapısını anlayabilmek için 2010 yılında InSight Mission için hazırlıklara başladı. 2016 yılında  Mars’a  gönderilecekti  fakat  parçalardan biri yetişmedi. Birkaç ay sonra parça tamamlandı fakat gönderilemedi çünkü Mars’a hızlı ve erken gidebilmek için Mars ve Dünya’nın en iyi konumda olması gerkiyor ve bu konum ise 26 ayda bir denk geliyor. Bu yüzden  2018 yılı beklendi. Eğer hava koşulları gibi sebeplerden fırlatılamasaydı 8 Mayıs’a kadar beklenecekti ve hala gönderilemeseydi 2020’ye aksayacaktı. Tabi ki roket fırlatmak kadar ertelemek de  Nasa’ya ağır bir darbe vurdu. 675 milyon dolarlık bütçe harcanan, Insight, bu ertelemeyle 150 milyon dolar’a daha neden olarak, harcamayı 830 milyon dolara yükseltti.

FIRLATIŞ YERİNDEKİ FARKLILIK NEYDİ?

      United Launch Alliance(ULA) ile ortaklaşa yapılan roket genelin aksine Florida’nın Doğu tarafından değil-ekvatora en yakın bölge olduğundan seçiliyordu-Amerikanın batı yakası Kaliforniya’dan fırlatıldı. Daha öncede kaliforniyadan roketler gönderilmişti ancak bunlar küçük çaplıydı, bu seferki ise gezegenler arası gönderilen ilk roket oldu.

UZAY ARACININ GÖREVLERİ VE EKİPMANLARI NELER?

Roketin ekipmanları ve donanımlarının isimleri.

Görevin asıl amacı ‘’Marsquake’’ dediğimiz yer altındaki sismik dalgaları ölçmek ve bu sayede depremlerin nedenlerini bulmak, Mars’ın oluşumuna dair ortaya fikir çıkarmak ve Dünya dahil diğer kayalık gezegenlerin nasıl oluştuğunu anlamak.  Ayrıca ‘Dünyayla aynı ilkel buluttan gelmelerine rağmen neden sadece dünyada yaşam var? Neden kaderleri aynı değil? İkisini farklı kılan nedir?’ sorularımıza da cevap arayacak.

Insight toplam 50 kg yük taşıyor. Yükünün içinde bilim ekipmanları ve destek sistemleri bulunuyor.Bunun yanı sıra bilim yükü olarak ana 2 ekipmanı robot kolda taşıyor.Bunlar:

  • Seismic Experiment for Interior Structure:Bu alet sayesinde sarsıntıların ölçümleri yapılacak ve Mars’ın iç yapısı,tarihi ve diğer iç aktiviteleri hakkında bilgi sahibi olunacak.
  • Heat Flow and Physical Properties Package:Kendi delebilen ısı akışı probu.Bu kol 5 metre derinliğe inecek, aşağı indikçe sıcaklık değişimini ve kabuğunun hareketliliğini ölçecek. Böylece Mars’ın iç yapısını, diğer iç aktivitelerini, Mars’ın çekirdeğinden ne kadar sıcaklık geldiğini ölçecek ve gezegenin termal tarihini anlamamıza adım atmış olacak.

InSight’ın keşiflerinin başka yaşanılabilir gezegen arayışlarımıza yeni soluk getireceği kesin ve hatta gelecek umutlarımıza biraz daha yakınlaşmamızı sağlayabilir. Bu keşiflerin Elon Musk’ın ilk insan gönderme hedefine de yardımcı olacağı ihtimallerimiz arasında. Yazımıza son verirken, size güzel bir müzikle veda edelim isteriz, keşfetmekten asla yorulmayın! Bilimle kalın!

Referanslar:

  • https://popsci.com.tr/
  • https://www.youtube.com/watch?v=lC4MUvRZNCY
  • https://mars.nasa.gov/insight/
  • https://en.wikipedia.org/wiki/InSight

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here