Merhaba arkadaşlar felsefe ve bilim arasındaki ilişkiyi incelemek istedim ve bunu paylaşmanın mutluluğuyla konuya başlıyorum.

    Felsefe ve bilim birbirlerinden farklı alanları inceler fakat aralarında bir paralellik söz konusudur. Bu paralellik sonucunda bilim felsefesi ortaya çıkmıştır. (Bu konuyu başka bir yazıda açıklamaya çalışacağım.)

Felsefe; biyoloji, kimya, fizik, matematik, astronomi gibi dalların kendisini keşfedip bağımsızlık kazanmalarını sağladığı için ‘bilimlerin anası’ şeklinde bir hitaba sahip olmuştur.

Bu yazımda şu dört soruya cevap vermeye çalıştım:

  1. Felsefe Nedir?
  2. Bilim Nedir?
  3. Felsefe ve Bilim Arasındaki Benzerlikler Nelerdir?
  4. Felsefe ve Bilim Arsındaki Farklılıklar Nelerdir?
  • FELSEFE NEDİR?

Felsefe birçok alana ayrıldığı ve hitap ettiği için tanımı oldukça zordur. Yine de en basit haliyle tanımlayalım. TDK’na göre felsefe: varlığın ve bilginin bilimsel olarak araştırılması; bir bilimin veya bilgi alanının temelini oluşturan ilkeler bütünü; bir filozofun, bir felsefe okulunun, bir çağın öğretisi; dünya görüşü; bir konuda soyut düşünüş olarak tanımlanmıştır. Bu tanımı biraz daha toparlayalım. Felsefe: Yunanca bir kelime olan philosophia, sevmek anlamına gelen philia; bilgelik ve hikmet anlamına gelen sophia kelimelerinden oluşarak bilgelik sevgisi anlamını taşır. Felsefe; insanı, doğayı, evreni anlamak için ‘Ben neyim? Evren nedir? Yaşamın anlamı nedir?’ sorularını araştırma gayesidir. Diğer adı düşünbilimdir.

  • BİLİM NEDİR?

TDK’na göre bilim: Evrenin veya olayların bir bölümünü konu olarak seçen, deneye dayanan yöntemler ve gerçeklikten yararlanarak sonuç çıkarmaya çalışan düzenli bilgidir. Kendi tanımımızla yapacak olursak bilim: Doğayı, evrendeki olguları ve olayları bilme isteğinden yola çıkarak deney ve yöntem kullanılarak gerçek ve kesin bilgiye ulaşma sürecidir. Kısacası sadece gözleme, deneye ve mantığa dayanarak bilgi edinmektir. Diğer adı ise ilimdir.

  • FELSEFE VE BİLİM ARASINDAKİ BENZERLİK
  1. Felsefe ve bilimin en büyük benzerlikleri amaçlarının aynı olmasıdır. Yani iki alanın da temel gayesi gerçekliğe ulaşmaktır.
  2. İnsanlık var olduğundan beri hep merak içerisinde olmuştur. Bu merak hep yeni kapılar açmaktadır. Bilim ve felsefe kapısının anahtarı da anlama ve bilme merakıdır.
  3. Hazır bilgiyle asla yetinmeyip doğru ve gerçek bilgiye bilinçli, sistemli ve yöntemli araştırma yaparak ulaşmaya çalışır.
  4. İkisi de her zaman yeni bilgi peşindedirler. Kendilerini sürekli yeniler. Belli bir birikime sahiptirler.
  5. Akıl adına konuşur ve her şeye şüpheyle bakarlar.
  6. İlke ve yasalara ulamak için kavram ve soyutlamalardan faydalanır.
  • FELSEFE VE BİLİM ARASINDAKİ FARKLILIK
  1. En büyük farklardan biri elbette ki bilimin deney ve gözleme dayanarak bilgiyi incelemesi, felsefenin ise akıl yürüterek bilginin ne olduğunu incelemesidir.
  2. Bilim, olaylar arasında sebep-sonuç ilişkisi kurmaya çalışır. Felsefe ise insan yaşantısından ve varlıklardan yola çıkarak sonuca ulaşmaya çalışır.
  3. Bilim, cevapları ararken ‘Nasıl?’ sorusunu; felsefe ise cevapları ararken ‘Niçin?’ sorusunu sorar. Örneğin bilim bir hücrenin nasıl oluştuğuna cevap ararken felsefe bir hücrenin niçin var olduğuna cevap arar.
  4. Bilim, üzerinde çalışacağı konuları parçalara ayırarak incelerken; felsefe ise bir bütün halinde inceleme yapar.
  5. Bilimin özel bir alanı inceler, felsefe ise genel bir alanı inceler. Örnek olarak yıldızların evrimi (astronomi) ve ahlak verilebilir.
  6. Bilimin ulaşmaya çalıştığı sonuçlar kesin ve nesneldir. Felsefenin ulaşmaya çalıştığı sonuçlar ise özneldir.
  7. Bilim objektif olmalıdır. Her zaman tarafsız davranmalıdır. Felsefe ise subjektiftir. Olaylara karşı tarafsız olması mümkün değildir.
  8. Bilim, bilimsel birikimle teknoloji üretilerek insanlara pratik yarar sağlar fakat felsefeye dayanılarak teknoloji üretilmez. Bu yüzden felsefe pratik yarar sağlamak değil, kavramları ve ele alınan konunun özünün anlamına ulaşmayı sağlar.

Her ne kadar çözümlemeye çalışsak da görüldüğü gibi felsefe ve bilim arasında oldukça karışık bir ilişki vardır. Bu, bir bakıma felsefe ve bilimin birbirlerini tamamlamasını sağlıyor ama unutulmamalıdır ki felsefe bir bilim dalı değildir.

Fikrimce, felsefenin yüklendiği görev bilime oranla daha ağır. Bu yüzden iki alana da görevlerinin ve güçlerinin yettiği kadar yüklenmek gerek. Aksi halde büyük bir kaosun ortaya çıkacağını düşünüyorum.

Okuduğunuz için teşekkür ediyorum.

Sevgiyle kalın..

 

Kaynakça:

http://www.felsefe.gen.tr

http://webders.net

http://www.tdk.gov.tr

1 YORUM

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here