Uzun bir aradan sonra tekrar buradayım, hepinize merhaba! Bugün size midenizde bulunan garip bir bakterinden söz edeceğim.

Görselde üst üste geçmiş uzun spiral ve kuyruklu helikobakter pilori mevcut.

Öncelikle helikobakter pilori nedir buradan başlayalım. Helikobakter pilori, midede bulunup sindirim sistemi hastalıkları arasında en sık karşılaşılan ülser ve gastritin temel sebeplerinden birisidir. Peki ülser ve gastrit tam olarak nedir?

Midenin asıl işlevi besinleri eritip bağırsaklarda sindirime hazır hale getirmektir.Eritmek için ise kullandığı bazı temel asit ve enzimler bulunur. Bu enzim ve asit salgısı mide mukozasında bulunan paryetal hücreler tarafından salgılanır. Mide mukozasından salgılanan asit salgısını histamin,asetilkolin ve gastrin hormonları düzenler ve kontrol eder.

Midenin iç yüzeyi endotel dediğimiz salgı hücreleriyle kaplıdır. Bu katmana yukarıda bahsettiğimiz ‘mukoza’ denir. Onun hemen altında submukoza katmanı, daha sonra kas tabakası ve en dışta dış kılıf tabakası bulunur.

İşleyişten kısaca bahsettiğimize göre şimdi ülser ve gastritin ne olduğuna değinelim.

Mukoza ile sınırlı kalan iltihap haline gastrit diyoruz. Bazen gastrit ilerleyip mukoza kaybına sebep olabilir. Eğer bu kaybın çapı 1 mm ile 5 mm arasındaysa buna erozyon denir. Ama erozyon da büyüyebilir. Eğer submukozal bölgeden sonra kas tabakasına ilerlerse artık bu yara ülser adını alır.

Bu Bakterinin Özellikleri Nedir?

  • Çomak şeklinde;çok hareketli,üremesi oldukça yavaş bir bakteridir.
  • Salgıladığı üreaz enzimi sayesinde midede barınabilir.
  • Kendini aside karşı koruyabilir.
  • Mide iç duvarını koruyan mukus tabakasının içinde yaşar.
  • Ayrıca ülserin yaklaşık %80’inin nedeni helikobakter piloridir.Görselde mukus tabakasının altındaki iltihaplı epitel hücrelerine saldıran helikobakter pilori mevcut.

Nasıl İşler?

  • Öncelikle mide mukoza hücrelerinin üst kısmına yapışarak bir enfeksiyon başlatır.
  • Helikobakter pilori, salgıladığı enzimler sayesinde mide epitel zarında bir hasar oluşturduktan sonra midenin savunma mekanizmasını bozuyor.
  • Aynı zamanda C vitamini sayısını azaltıyor. (C vitamini antioksidan ve antikanserdir)
  • Bu enfeksiyon ile birlikte mide içindeki hücrelerin direnci düşer ve lezyon (yara) oluşur.
  • Bu yara mide asidine karşı korunmasız olduğu için ülsere hatta delinmeye kadar gidebilir.

Hp’nin neden olduğu bazı hastalıklar vardır. Bir de onlara göz atalım.

  1. Akut ve kronik gastrit (akut hızlı ilerleyen, kronik ise süreğen anlamına gelir)
  2. Peptik ülser hastalığı (mide iç zarında veya on iki parmak bağırsağında gelişen yara)
  3. Malt lenfoması (lenfoma urları anlatan genel terimdir, mide lenfoması ise mukoza tabakasında yer alan lenfomaya bağlı yaranın tümüne denir.)
  4. Mide Kanseri
  5. Atrofik Gastrit ve İntestinal Metaplazi

Atrofi, hücre boyutlarında küçülme ve hücre içeriğinin kaybı olarak tanımlanabilir. Atrofik gastrit ise mide iç yüzeyini kaplayan mukoza tabakasındaki epitel hücrelerinin ve salgı bezlerinin kaybından kaynaklanan hastalıktır. Böyle durumlarda intestinal metaplazi olarak bilinen mide mukozasında bağırsak tipi dokular oluşur. Mide asit salgılayan hücrelerin azalması ile ortaya çıkan bu durum, mide asidinde azalmaya yol açar.

Ayrıca asit salgısının azalması ile besin sindiriminde zorluklar meydana gelir. Bunun dışında B12 vitamini ve demir emiliminde bozulmalar oluşur. Bunun sonucunda ise kansızlık ortaya çıkar.

Yeşil renkli helikobakter pilori

Helikobakter piloriden bu kadar bahsettik.Peki kansere yol açar mı ve tedavisi nedir?

  • Keşfinden on yıl sonra Uluslararası Kanser Çalışma Grubu Hp’yi kanserojen olarak tanımladı.

Bakterinin keşfinden önce sigara,alkol,stres,asitli içecekler,baharatlı ve yağlı yiyecekler ülserin temel nedeni olarak biliniyordu. Bu nedenle kesin bir tedavi yöntem yoktu. Fakat keşfinden sonra bu bakterinin oluşmasındaki temel etkenler aslında sosyoekonomik durum,ağız temizliği,kanalizasyonların ve içme suların sterilizasyonu,kalabalık ya da sürekli insanların temas halinde olduğu yerler olduğu bulundu.

Artık Hp’ye karşı antibiyotik ve asit baskılama yöntemiyle beraber tedavi uygulanırsa bu bakteri tamamen yok edilebilir.Ayrıca tedaviden sonra da kolay kolay nüks etmez.

Yazım buraya kadardı,ilginizi çekebildiysem ne mutlu bana!Okuduğunuz için çok teşekkür ederim.Bilimle kalın.

Kaynakça: 

http://www.hakanalagozlu.com/tr/article/desc/40690/helikobakter-pilori-midedeki-sinsi-mikrop.htm/

Bilim ve Teknik Dergisi Eylül 2017 Sayısı: Nobele Giden Yol Helikobakter Pilori,Sayfa/48

 

 

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here